Ziemia, która się porusza - kiedy robak co trzydzieści centymetrów wystarcza, aby powiedzieć istotę

Un test de bêche, quelques instants d'attention, et l'invisible du jardin se laisse deviner : un sol vivant se compte, se sent, s'écoute.

Liczba skromna, znak cenny

Wystarczy wbić motykę, przewrócić kępkę ziemi i policzyć. Jeden robak ziemny na każde trzydzieści centymetrów, mówią doświadczeni ogrodnicy: to jest próg, poniżej którego gleba zaczyna opowiadać, że przepełniona jest życiem. Powyżej, ziemia oddycha, trawi, rozluźnia się sama. To liczba skromna, prawie banalna - i jednak mówi wiele o tym, czym staje się ogród.

Dżdżownica, dyskretny robotnik gleby

We Francji szacuje się, że jeden hektar dobrze utrzymanej gleby łąkowej może gościć kilka ton robaków ziemnych - liczby regularnie przypominane przez INRAE. To one kopią pionowe korytarze, przez które woda spływa, podnoszą materię organiczną, napowietrzają bez żadnego prośby. Tam, gdzie się rozwijają, motyka wbijana jest bez wysiłku; tam, gdzie ich brak, ziemia się zagęszcza, woda spływa, korzenie się męczą.

Istnieje kilka rodzajów robaków, każdy z nich jest po swojemu przydatny. Anecyczne, duże, czerwonawokremowe, które wychodzą nocą, aby jeść liście na powierzchni. Endogeiczne, bardziej bladobiałe, które pracują w głębi, nigdy nie wychodzą. Epigeiczne, małe i czerwone, które żyją w ściółce - to one znajdują się w kompostownikach. Każdy z nich zajmuje piętro w wielkim podziemnym budynku.

Gest sezonu

Pod koniec lipca ziemia jest często sucha: robaki schodzą w głąb, aby znaleźć chłód, trudniej je policzyć w tym sezonie. Lepiej powtórzyć test wiosną lub po deszczu jesiennym, kiedy wychodzą na powierzchnię. Wybrać kwadrat z dala od przejść, przewrócić kępkę o wymiarach 25 x 25 cm na głębokość 20 cm, położyć kępkę na jasnym kartonie i obserwować przez minutę lub dwie. Trzy do pięciu robaków w tym małym objętości, to już dobry znak.

Jeśli liczba jest mała, kilka prostych gestów pomaga glebie wrócić do życia:

• Nie pozostawiać ziemi nagiej: pokrycie z suszonych kosów, liści lub siana utrzymuje wilgoć i stopniowo nawozi.
• Ograniczyć orkę: głęboka motyka przecina korytarze i niszczy życie gleby; często wystarczy grabie.
• Kompostować na miejscu: mały stos na końcu ogrodu, lub nawet kilka obranek ziemnych, a robaki przychodzą same.
• Zostawić jeden kącik w spokoju: pas wolnej trawy, nieprzycinany krzak, a gleba odbuduje się sama.

Słuchać tego, czego nie widać

W tym gestem jest coś z wabi-sabi: liczyć zwierzęta, których nie szukamy, mierzyć niewidzialne bogactwo, ufać temu, co dzieje się pod stopami. Ogród nie jest oceniany przez pomidory ani trawnik - jest oceniany przede wszystkim przez cichą pracę, która pod nim trwa i utrzymuje wszystko. Jeden robak na każde trzydzieści centymetrów, i można usiąść na chwilę, spokojnie: życie robi swoją pracę.